Συνέντευξη για τo αφιέρωμα “ΛΟΑΤΚΙ ταυτότητα και κατάθλιψη: Ας μιλήσουμε επιτέλους!” του περιοδικού Antivirus

Πότε και για ποιους λόγους ένας καταθλιπτικός απευθύνεται στον ψυχίατρο;

Ένας οποιοδήποτε άνθρωπος, σε οποιαδήποτε ηλικία, που αισθάνεται επίμονα φτωχή διάθεση σε όλες τις πτυχές της ζωής και χαμηλή αυτοεκτίμηση, με απώλεια του ενδιαφέροντος ή της ικανοποίησης για προηγούμενα ευχάριστες δραστηριότητες της καθημερινότητας, έχει κάθε λόγο να αναζητήσει τη βοήθειά μας. Πολύ περισσότερο δε, όταν επηρεάζονται ο ύπνος και η όρεξη για το φαγητό και πλημμυρίζουν το μυαλό ιδέες αναξιότητας, ανικανότητας, ενοχής, ντροπής, αμφισβήτησης για την αξία της ίδιας της ζωής, ή συναισθήματα αυτολύπησης, απελπισίας, θυμού, ακόμη και μίσους για τον εαυτό. Ακόμη, πρέπει να απευθύνεται σε εμάς ένας άνθρωπος με πολλαπλά σωματικά συμπτώματα που δεν εξηγούνται από καμία άλλη παθολογία του οργανισμού, όπως οι πονοκέφαλοι, η αυχεναλγία, η οσφυαλγία, τα πεπτικά προβλήματα, η σταθερή κόπωση, η μειωμένη σεξουαλική επιθυμία, η απώλεια της συγκέντρωσης και της προσοχής, η απρόσμενα φτωχή μνήμη, κ.α., καθώς αποτελούν εκδηλώσεις στο 65% των ασθενών με κατάθλιψη.

Για τους ειδικούς της ψυχικής υγείας, η αντιμετώπιση της κατάθλιψης δεν αποσκοπεί μόνο στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του ανθρώπου και του περιβάλλοντός του, αλλά αποτελεί ταυτόχρονα μέρος της συνολικής προσπάθειας των επιστημών της υγείας για την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης. Και αυτό γιατί η κατάθλιψη συνδέεται με σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου, ανεξάρτητα από άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου όπως το κάπνισμα, και επίσης με την κατάχρηση αλκοόλ και άλλων ψυχοδραστικών ουσιών και ασφαλώς με την αυτοκτονία.

Πόσο συχνά ένα ΛΟΑΤΚΙ άτομο αντιμετωπίζει κατάθλιψη; Είναι το ίδιο ποσοστό με τα υπόλοιπα άτομα;


μόλις 37% των ΛΟΑΤΚΙ νέων ανθρώπων αναφέρουν ότι νιώθουν ευτυχισμένοι, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στους ετεροφυλόφιλους νέους είναι 67%
Δυστυχώς, σε ό,τι αφορά στη χώρα μας, η σοβαρή και δημοσιευμένη έρευνα που θα μπορούσε να απαντήσει με αξιόπιστα στοιχεία στο ερώτημά σας είναι περίπου ανύπαρκτη. Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι διεθνώς 12% των λεσβιών και 11% των ομοφυλόφιλων προσέρχονται με διαταραχές της ψυχικής υγείας, σε σύγκριση με το 6% των ετεροφυλόφιλων γυναικών και το 5% των ετεροφυλόφιλων ανδρών. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τα αμφισεξουαλικά άτομα είναι 19% στις γυναίκες και 15% στους άνδρες – ενώ αποκλίνουν ακόμη περισσότερο για τα τρανσεξουαλικά, κουήρ και ίντερσεξ άτομα -, πιθανότατα επειδή δοκιμάζουν τον αποκλεισμό τόσο στην ετεροφυλοφιλική όσο και στην ομοφυλοφιλική κοινότητα και την ίδια στιγμή η ψυχολογική αφομοίωση του μικτού προσανατολισμού είναι πιο δύσκολη.

Επιτρέψτε μου να προσθέσω ότι μόλις 37% των ΛΟΑΤΚΙ νέων ανθρώπων αναφέρουν ότι νιώθουν ευτυχισμένοι, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στους ετεροφυλόφιλους νέους είναι 67%, και είναι κατά δύο έως τρεις φορές περισσότερο πιθανό ότι θα αποπειραθούν να αυτοκτονήσουν. Ομοίως, η κατάχρηση αλκοόλ και άλλων ψυχοδραστικών ουσιών, συμπεριλαμβανομένων των ηρεμιστικών φαρμάκων, είναι διπλάσια σε σύγκριση με τον ετεροφυλόφιλο πληθυσμό.

Αυτές οι τρομακτικές διαφορές, που καταγράφουν οι έρευνες, αποδίδονται το δίχως άλλο στις διακρίσεις, στον εκφοβισμό και στο στίγμα που ταλαιπωρούν τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα. Χαρακτηριστικά, οι ΛΟΑΤΚΙ μαθητές και φοιτητές παρενοχλούνται και υπόκεινται σε λεκτική, ψυχολογική ή σωματική βία με διπλάσια συχνότητα, ενώ παρουσιάζουν χαμηλότερο μέσο όρο βαθμολογίας και περισσότερες απουσίες, ακριβώς γιατί ο χώρος του εκπαιδευτικού ιδρύματος όπου φοιτούν δεν βιώνεται ως ασφαλής, ούτε είναι ευχάριστος και δημιουργικός.

Εξάλλου, η επίδραση των κοινωνικών συνθηκών και του στρες της καθημερινότητας στην αιτιοπαθογένεια της κατάθλιψης, αλλά και των λοιπώ