Συνέντευξη για το ONEMAN.GR

Πόσο σύνηθες είναι ένας άντρας να δέχεται σεξουαλική παρενόχληση;

Ό,τι συμβαίνει στο ένα φύλο μπορεί να συμβαίνει και στο άλλο φύλο. Η σεξουαλική παρενόχληση δεν είναι η εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα. Ωστόσο, τα περιστατικά που αφορούν σε άνδρες – θύματα του φαινομένου δε δηλώνονται στον ίδιο βαθμό με τον οποίο οι γυναίκες προσέρχονται, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, σε βοήθεια ή καταγγελία και για αυτό υπάρχουν αρκετές αποκλίσεις στην εκτίμηση της συχνότητας μεταξύ των επιστημονικών μελετών ανά τον κόσμο.

Παρόλα αυτά, επί του συνόλου των περιστατικών που καταγράφονται διεθνώς, φαίνεται ότι οι άνδρες παρενοχλούνται σεξουαλικά (από γυναίκες ή από άνδρες) σε ποσοστό 14-17%. Δηλαδή, ένας στους επτά ανθρώπους που υποφέρουν από αυτή την απίστευτη ψυχική ταλαιπωρία είναι άνδρας.

σας παρουσιάζουμε το CureClass.gr

το σύστημα online αυτοβοήθειας και ψυχοθεραπείας

Τα περιστατικά μπορούν να χωριστούν σε κατηγορίες; Σεξουλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας, στο δρόμο, στα social media, στις κοινωνικές επαφές- έξοδοι διασκέδασης; Αν ναι ποια είναι τα χαρακτηριστικά και ο τρόπος έκφρασης σε κάθε περίπτωση;


επιμένει να μην παίρνει το “όχι” για απάντηση
Έχω τη γνώμη ότι μπορούμε να διακρίνουμε δύο κατηγορίες. Από τη μία υπάρχει η άμεση σεξουαλική παρενόχληση, που σημαίνει τον σωματικό ή ψυχολογικό σεξουαλικό εξαναγκασμό, με τη μορφή ανεπιθύμητων πράξεων όπως οι χειρονομίες ή το ανάρμοστο άγγιγμα, ο δελεασμός με ανταλλάγματα, ο εκφοβισμός ή ακόμη – ακόμη οι απειλές με όμηρο την εργασιακή, την οικογενειακή ή την προσωπική ειρήνη κ.ο.κ. Από την άλλη έχουμε την έμμεση σεξουαλική παρενόχληση που περιλαμβάνει υπαινικτικά αστεία και ανέκδοτα, απρόσκλητες φιλοφρονήσεις, έως υποτιμητικά ή προσβλητικά σχόλια και πολλά ακόμη. Όταν εκείνη ή εκείνος που παρενοχλεί μοιράζεται το ίδιο περιβάλλον με εκείνον που παρενοχλείται, τότε η έμμεση παρενόχληση συνήθως ανοίγει ύπουλα το δρόμο για την άμεση.

Έχει, για παράδειγμα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον μία συμπεριφορά που ονομάζουμε “το πόδι στην πόρτα”, η οποία αποκαλύπτει αυτή τη σταδιακή κλιμάκωση που παρατηρούμε στη σεξουαλική παρενόχληση. Η παρενοχλήτρια ζητάει κάτι εύκολο στην αρχή, όπως ένα μασάζ στους ώμους, προφασιζόμενη την κούραση της ημέρας, ή εγκαινιάζει μία κολακευτική επικοινωνία, είτε δια ζώσης είτε από απόσταση, όπως μέσω των κοινωνικών δικτύων. Στην πορεία επιμένει να μην παίρνει το “όχι” για απάντηση, υπερβαίνει το όριο με κάποιο αστείο, ή εξαντλεί την ανοχή και την ευγένεια του παρενοχλούμενου. Αργότερα επιβάλλει τον εαυτό της ακόμη πιο έντονα. Στέλνει μηνύματα με άπρεπο περιεχόμενο σε ακατάλληλες ώρες, κάνει δώρα ή φέρνει σε πολύ δύσκολη θέση το θύμα της – ενδεχομένως και απέναντι στην οικογένειά του ή στη προσωπική του ζωή -, εμφανίζεται απρόσκλητη, διεκδικεί ολοένα και περισσότερα, επιμένει και επιμένει.

Σε όλες τις περιπτώσεις, ο κοινός παρονομαστής είναι ο εκβιασμός της προσοχής ή της συμμετοχής του παρενοχλούμενου και ότι πρόκειται για ένα παιχνίδι επιβολής και εξουσίας σε βάρος του.

Ποια κατηγορία είναι η πιο “δημοφιλής” (και αυτή με τα λιγότερα “κρούσματα”);

Αναμφίβολα τα περισσότερα περιστατικά συμβαίνουν στο χώρο της εργασίας. Ως ειδικός συμβουλεύω επομένως άνδρες και γυναίκες να κρατούν την προσωπική τους ζωή κατά το δυνατόν μακριά από τη δουλειά. Να αποφεύγουν να συμμετέχουν με οποιονδήποτε τρόπο όταν νιώθουν ότι παρενοχλούνται, να μη στέλνουν μικτά σήματα αποδεχόμενοι δώρα ή διευκολύνσεις που δεν ταιριάζουν στο πρόσωπο, στη στιγμή και στο είδος της συσχέτισης, να γνωστοποιούν διακριτικά τη δυσφορία τους και αν ο δράστης επιμένει, να καταγγέλλουν χωρίς ενδοιασμό.

Μολονότι παρατηρούμε και την εκδικητική κατάχρηση του όρου “παρενόχληση”, την αυτοθυματοποίηση για δευτερογενές όφελος (καθώς η σεξουαλική παρενόχληση αποδεικνύεται δύσκολα), ή την υπερβολή στις σχετικές αναφορές – που αποτελεί από μόνη της μια άλλη νοσηρή μορφή αυτοεπιβεβαίωσης -, έχω την πεποίθηση πως όταν υπάρχουν σαφείς πολιτικές, πρωτόκολλα, διαγράμματα ροής, οριοθέτηση, ενημέρωση και εκπαίδευση όλων των μερών στους χώρους εργασίας, τότε ελαχιστοποιούνται πολύ αποτελεσματικά οι πιθανότητες για όλα τα κακά σενάρια.

Υπάρχει διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο φλερτ, έκφραση θαυμασμού και στην σεξουαλική παρενόχληση;

Είναι πολύ εύκολο να διακρίνουμε την παρενόχληση από το φλερτ αν ακούσουμε το ένστικτό μας. Στην πρώτη περίπτωση πρόκειται για μία ολότελα απρόσκλητη προσέγγιση που μας δημιουργεί στην καλύτερη περίπτωση αμηχανία, δυσάρεστα συναισθήματα ή αποστροφή. Εκείνη ή εκείνος που προσεγγίζει δεν έχει σεβασμό στο χώρο, στο χρόνο και στη προσωπικότητά μας αλλά μας επιβάλλεται. Μας τοποθετεί αυτόματα σε άμυνα. Ενώ το φλερτ προσλαμβάνεται ευχάριστα, υπάρχει αμοιβαιότητα και θετική διάθεση. Εκείνος που προσεγγίζει δείχνει σεβασμό και αναγνωρίζει τα όρια.

Ποιες ηλικίες και ποιοι τύποι ανθρώπων δέχονται σεξουαλική παρενόχληση; Υπάρχει προφίλ θύματος;

Κάθε άνθρωπος, κάθε ηλικίας, μπορεί να βρεθεί στο ρόλο του θύματος. Ωστόσο, εκτιμώ ότι είναι περισσότερο ευάλωτοι οι άνδρες με την ατυχία της εργασιακής σχέσης με παρενοχλητές προϊστάμενους ή εργοδότες, οι άνθρωποι χαμηλών τόνων, εκείνοι που είναι φύσει περισσότερο δεκτικοί στην ανθρώπινη διεπαφή, και ακόμη οι τρανς, ομοφυλόφιλοι και αμφισεξουαλικοί άνδρες που βρίσκονται συχνότερα από κάθε άλλη πληθυσμιακή ομάδα στη πρώτη γραμμή του πυρός του σεξου