Στις 7 Ιανουαρίου 2026 η OpenAI ανακοίνωσε το ChatGPT Health, μια «αφιερωμένη εμπειρία» μέσα στο ChatGPT, ειδικά σχεδιασμένη για ζητήματα υγείας και ευεξίας. Έρχεται μετά την απλή διαπίστωση της εταιρείας ότι σαράντα εκατομμύρια άνθρωποι (!) ρωτούν καθημερινά το ChatGPT πληροφορίες για την υγεία τους! Ιδού, λοιπόν, πεδίον δόξης λαμπρόν για την OpenAI.
Η βασική υπόσχεση είναι απλή: να συγκεντρώσει τις διάσπαρτες πληροφορίες υγείας (από εξετάσεις, σημειώσεις, portals υγείας, wearables και εφαρμογές πχ. το Apple Health) σε ένα σημείο και να τους δώσει νόημα, ώστε ο άνθρωπος να νιώθει πιο ενημερωμένος, προετοιμασμένος και σίγουρος όταν χρειάζεται να πάρει αποφάσεις ή να μιλήσει με τον γιατρό του. OpenAI
Ακούγεται εξαιρετικό. Και μπορεί να είναι. Όμως, στην υγεία, κάθε εργαλείο που μειώνει την αβεβαιότητα για κάποιους, κινδυνεύει να την αυξήσει για ορισμένους άλλους – ειδικά σε εκείνους που έχουν ταλαιπωρούνται με προβλήματα όπως το άγχος ασθενείας (υποχονδρίαση) και η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.
Τι είναι το ChatGPT Health (σύμφωνα με την OpenAI)
Το ChatGPT Health είναι ένας ξεχωριστός χώρος μέσα στο ChatGPT, με ενισχυμένες δικλείδες ιδιωτικότητας και «διαχωρισμό» των συνομιλιών υγείας από τις υπόλοιπες.
Μπορείς να συνδέσεις πάνω σε αυτό (οικειοθελώς – με τη δική σου άδεια) ιατρικούς φακέλους και wellness apps (αναφέρονται ενδεικτικά Apple Health, MyFitnessPal, Function κ.ά.), ώστε οι απαντήσεις του ChatGPT Health να “πατάνε” πάνω σε δικά σου δεδομένα και να είναι πιο εξατομικευμένες. OpenAI
Η OpenAI δηλώνει ρητά ότι δεν προορίζεται για διάγνωση ή για θεραπεία και ότι στόχος είναι να υποστηρίζει, όχι να αντικαθιστά τον ιατρό. Επίσης, αναφέρεται ότι οι συνομιλίες μέσα στο ChaGPT Health δεν θα χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των “foundation models” και άρα ότι τα προσωπικά δεδομένα θα …παραμένουν προσωπικά. Επιπλέον, η OpenAI αναφέρει ότι αναπτύχθηκε με τη συνεργασία περισσότερων από 260 ιατρούς και ότι αξιολογείται με το HealthBench, ένα πλαίσιο αξιολόγησης με rubrics γραμμένα από ιατρούς, που δίνουν βάρος σε παραμέτρους όπως η ασφάλεια, η σαφήνεια και η σωστή κλιμάκωση της αναλυτικής διαδικασίας στα δεδομένα. OpenAI+1
Αυτό είναι σοβαρή κατεύθυνση και καλύτερο από “τυχαία accuracy tests”. Όμως, ακόμη και το καλύτερο benchmark δεν καταργεί το βασικό κλινικό αξίωμα: η πραγματική ζωή είναι πιο περίπλοκη και παράξενη από τα datasets.
Στην αρχική του διάθεση, αναφέρεται ότι πρόσβαση θα έχουν χρήστες εκτός ΕΟΧ, Ελβετίας και Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ ορισμένες διασυνδέσεις (όπως η σύνδεση με online ιατρικά αρχεία) θα είναι εφικτή μόνο στις ΗΠΑ.
Τα «υπέρ» στην καθημερινή κλινική πραγματικότητα
Συνοχή μέσα στο χάος της πληροφορίας
Οι ασθενείς κουβαλούν “σκόρπια” δεδομένα: PDF εξετάσεων, φωτογραφίες αποτελεσμάτων, σημειώσεις, διαφορετικά διαφορετικά portals. Το ChatGPT Health στοχεύει να γίνει ένα σημείο όπου αυτά μετατρέπονται σε χρονική γραμμή, με τάσεις (trends) και σε ερωτήματα για τον ιατρό.
Κλινικά, αυτό μπορεί να αποτελέσει μια απάντηση σε ένα συχνό πρόβλημα: την ασύμμετρη επικοινωνία. Ο ασθενής δεν ξέρει τι είναι σημαντικό να αναφέρει από όλες αυτές τις πληροφορίες στον ιατρό του, ενώ ο ιατρός μπορεί να μην έχει το χρόνο να “διερευνήσει” κάθε λεπτομέρεια μέσα σε όλα αυτά τα δεδομένα. Αν το νέο εργαλείο βοηθά να βγει «τι έχει νόημα», τότε κερδίζουν όλοι.
Επιπλέον, η εφαρμογή θα επιτρέπει μια κατανόηση μοτίβων που εμφανίζονται μέσα από τα δεδομένα της υγείας και δεν θα εγκλωβίζει σε ένα απλό “τι έχω σήμερα”. Αυτό μπορεί πράγματι να έχει τεράστιο όφελος στην πρόληψη και στη συμπεριφορική αλλαγή (πχ. να οδηγήσει σε καλύτερες συμπεριφορές ύπνου, κίνησης, διατροφής κα.) με ανατροφοδότηση, συνέχεια και συνέπεια.
Προετοιμασία ιατρικού ραντεβού: καλύτερες ερωτήσεις, λιγότερος πανικός
Ένα από τα πιο χρήσιμα σενάρια είναι να βοηθήσει τον ασθενή να πάει στον γιατρό με:
- συνοπτικό ιστορικό
- λίστα φαρμάκων
- ερωτήσεις υψηλής αξίας
- “κόκκινες σημαίες” (δηλαδή συμπτώματα και σημεία προσοχής) που πρέπει να αναφερθούν στον ιατρό
Αυτό σημαίνει «ενδυνάμωση» του ασθενούς, χωρίς να αποτελεί αυτοδιάγνωση – εφόσον γίνεται σωστά.
Η ανακοίνωση μιλά για κατανόηση μοτίβων στο χρόνο, όχι μόνο για “τι έχω σήμερα”. OpenAI
Αυτό είναι τεράστιο: η πρόληψη και η συμπεριφορική αλλαγή (ύπνος, κίνηση, διατροφή, συμμόρφωση) χρειάζονται ανατροφοδότηση και συνέπεια.
Πιθανή ελάττωση περιττών εξετάσεων/επισκέψεων
Ένα καλό εργαλείο υγείας μπορεί να κάνει κάτι ταπεινό αλλά πολύτιμο: να ξεχωρίζει το “λιγότερο επείγον” από το πραγματικά “επείγον”. Αν αυτό μπορεί πράγματι να επιτευχθεί αποτελεσματικά από τις τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, τότε θεωρητικά, θα έχει βρεθεί το άγιο δισκοπότηρο των υπηρεσιών υγείας, όπου θα διασώζονται χρήματα που κατασπαταλούνται άσκοπα, αλλά και χρόνος και ψυχική ταλαιπωρία για τους ασθενείς, ενώ ταυτόχρονα θα μειωθεί η πιθανότητα ιατρικής αμέλειας αλλά και η υπερ-ιατρικοποίηση.
Τα «κατά» (και δεν είναι μόνο θεωρητικά)
Το πρόβλημα της «εύγλωττης βεβαιότητας»
Τα σύγχρονα μοντέλα μηχανικής μάθησης μπορούν να δώσουν απαντήσεις που ακούγονται σίγουρες, ακόμη κι όταν δεν είναι. Η διεθνής βιβλιογραφία αναγνωρίζει τον κίνδυνο σφαλμάτων/“hallucinations” σε κλινικά συμφραζόμενα και την ανάγκη συνεχιζόμενης αξιολόγησης της ασφάλειας. Nature+1 Με απλά λόγια, δεν έχουμε φτάσει ακόμα σε επίπεδο εγκυρότητας απαντήσεων συμπερασμάτων που θα ήταν απαραίτητο για τόσο ευαίσθητα ζητήματα όπως η υγείας. Ούτε και αυτό διαφαίνεται ως εφικτό στο εγγύς μέλλον, τουλάχιστον μέχρι την κατάκτηση της πραγματικής γενικής τεχνητής νοημοσύνης που οι ειδήμονες ομολογούν ότι αργεί ακόμα.
Στην υγεία, ένα “σχεδόν σωστό” μπορεί να είναι πιο επικίνδυνο από ένα “δεν ξέρω”.
Ιδιωτικότητα: καλύτερα μέτρα δεν σημαίνουν μηδενικό ρίσκο
Η OpenAI περιγράφει “purpose-built encryption and isolation” και ξεχωριστές μνήμες υγείας, με δυνατότητα ελέγχου/διαγραφής. OpenAI Αυτό είναι σημαντικό βήμα. Όμως, η πραγματικότητα είναι ότι κάθε συγκέντρωση ευαίσθητων δεδομένων δημιουργεί ελκυστικό στόχο και πολύπλοκα ερωτήματα ψηφιακής ασφάλειας. Οι διεθνείς οργανισμοί (π.χ. ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) επισημαίνουν την ανάγκη για ισχυρή ηθική, διαφάνεια και λογοδοσία στη χρήση γενετικής AI στην υγεία. World Health Organization+1
Ετερογένεια χρήστη: δεν ωφελούνται όλοι το ίδιο
Ο “μέσος χρήστης” μπορεί να ωφεληθεί. Όμως η κλινική εμπειρία λέει ότι ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων δεν θέλει απλώς πληροφορία – χρειάζεται κατευνασμό. Και εκεί ανοίγει η πόρτα στο άγχος ασθενείας που θα αναλύσω στη συνέχεια.
Άγχος ασθενείας και cyberchondria
Υπάρχει ένας όρος που περιγράφει πολύ καλά το φαινόμενο του άγχους ασθενείας που επιτείνεται από εφαρμογές της υγείας και τις μηχανές αναζήτησης: cyberchondria. Σημαίνει απλά την κλιμάκωση του άγχους υγείας μέσω υπερβολικής διαδικτυακής αναζήτησης για συμπτώματα και πιθανά νοσήματα. Μελέτες δείχνουν ότι άνθρωποι με υψηλότερο άγχος ασθενείας νιώθουν χειρότερα μετά το symptom-checking online (ενώ εκείνοι με λιγότερο γενικό άγχος μπορεί να ανακουφίζονται). PMC
Το ChatGPT Health μπορεί να γίνει είτε αντίδοτο στο χαοτικό googling, είτε δυστυχώς μία τελειοποιημένη μηχανή διαβεβαίωσης συμπτωματολογίας και άρα καύσιμο στον φαύλο κύκλο της υποχονδρίασης.
Παράδειγμα 1: “Ο Κώστας και οι παλμοί”
Στην κλινική πράξη, συναντάς ανθρώπους που, μετά από μια περίοδο στρες, αρχίζουν να παρατηρούν κάθε σωματική μεταβολή. Ο Κώστας, ένας ασθενής με επεισοδιακές ταχυκαρδίες από το στρες (κατά τα λοιπά με πολύ φυσιολογική καρδιακή λειτουργία) μπορεί να ρωτήσει το εργαλείο “τι μπορεί να έχω;”, να πάρει μια λίστα με 10 πιθανότητες, και να κολλήσει στη μία που τον τρομάζει περισσότερο. Την επόμενη ημέρα θα ξαναρωτήσει “και αν είναι αυτό το …κακό;” όχι για να μάθει, αλλά με την ελπίδα ότι θα καθησυχαστεί. Αλλά η ηρεμία του κρατάει λίγο. Μετά έρχεται η αμφιβολία, και ο κύκλος στο μυαλό του Κώστα ξαναρχίζει.
Παράδειγμα 2: “Η Μαρία και το έντερο”
Ασθενείς με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και άγχος, έχουν αναπτύξει με τα χρόνια του σωματοποιημένου άγχους τους μία σπλαχνική υπερευαισθησία που τους τοποθετεί σε μία κατάσταση διαρκούς “σάρωσης” του σώματος για …προβλήματα. Αν το ChatGPT Health τους δίνει υπερβολικά αναλυτικές εξηγήσεις ή πάρα πολλά “πιθανά” σενάρια νοσημάτων, ο νους τους μπορεί να το μετατρέψει αυτά τα σενάρια σε αποδείξεις. Η Μαρία σκέφτεται “κάτι σοβαρό μου συμβαίνει στο γαστρεντερικό μου, που διαφεύγει από τους ιατρούς”. Εκεί δεν θα μιλάμε για ενημέρωση αλλά για μια νέα μορφή τελετουργικού αυτοελέγχου που θα τροφοδοτεί περαιτέρω τη σωματοποίηση του άγχους της Μαρίας.
Είναι πιο επικίνδυνο σε σχέση με το απλό googling;
Το googling είναι χαοτικό, αλλά το ChatGPT Health μπορεί να γίνει εξαιρετικά πειστικό και τόσο εξατομικευμένο (ιδίως αν “βλέπει” πραγματικά προσωπικά δεδομένα) που μπορεί να αυξήσει αντικειμενικά τον κίνδυνο να γίνει ένας οικείος αυθεντικός συνομιλητής που θα δίνει την ψευδαίσθηση μίας κλινικής σχέσης. Και εν προκειμένω για τον άνθρωπο με άγχος ασθενείας, ο στόχος δεν θα είναι να βρει “την τέλεια απάντηση” αλλά να αντέξει την αβεβαιότητα χωρίς να την ξορκίζει με αέναους ελέγχους και ακόμη περισσότερο – και ανατροφοδοτούμενο – άγχος.
Για πολλούς ανθρώπους, το ChatGPT Health μπορεί να γίνει ένα εξαιρετικό εργαλείο υγειονομικού γραμματισμού και καλύτερης συνεργασίας με τον ιατρό. Αλλά για άλλους, ειδικά για εκείνους που παλεύουν με διαταραχές του άγχους, μπορεί να γίνει μια νέα, πιο πειστική μορφή reassurance seeking (αέναης αναζήτησης διαβεβαιώσεων), δηλαδή η ψηφιακή εκδοχή του “γιατρέ, πες μου ξανά ότι θα ζήσω”.
Η πρόοδος εδώ δεν θα κριθεί μόνο από την τεχνολογία. Θα κριθεί από το αν θα μάθουμε να τη χρησιμοποιούμε με μια απλή ωριμότητα: να παίρνουμε πληροφορία χωρίς να ψυχαναγκαζόμαστε. Διατηρώ τις επιφυλάξεις μου.
